Franchise Sözleşmesinde Dikkat Edilecek 10 Konu

1. Taraflar, marka ve verilen haklar

Sözleşme; franchise veren ve alanın tam unvanını, kullanılan markayı, mağaza formatını ve size verilen kullanım hakkının sınırlarını açıkça tanımlamalıdır.

Marka adının ve ilgili başvuruların TÜRKPATENT kayıtlarında araştırılması mümkündür. Sözleşmede hangi logo, tasarım, reçete, yazılım ve işletme bilgisinin kullanılabildiği; bu hakkın hangi adres ve süre için verildiği net olmalıdır.

Sunum dosyasında anlatılan destekler sözleşmede veya eklerinde yer almıyorsa kapsam belirsiz kalır. Teklif, teknik şartname, ekipman listesi ve eğitim planının sözleşmeyle ilişkisini yazılı kurun.

2. Bölge koruması ve yeni şube şartları

Korunan bölge varsa harita veya açık sınırlarla tanımlanmalı; aynı markanın mağaza, kiosk, paket servis veya çevrim içi satış kanallarının bu korumaya dahil olup olmadığı yazılmalıdır.

• Bölge koruması var mı, hangi tarihte başlıyor?
• Koruma mesafe, ilçe, mahalle veya nüfus alanıyla mı tanımlı?
• AVM, kiosk ve teslimat kanalları kapsama dahil mi?
• Performans şartı sağlanmazsa koruma değişiyor mu?

3. Bütün ücretler ve hesaplama tabanı

Giriş bedeli, royalty, reklam katkısı, yazılım, denetim, yenileme ve devir gibi bütün ödemeler; KDV, ödeme tarihi ve hesaplama tabanıyla birlikte görülmelidir.

Ciro üzerinden ödeme varsa cironun KDV, indirim, iade, paket servis komisyonu ve kampanyalardan önce mi sonra mı hesaplandığını sorun. Sabit asgari ödeme veya gecikme halinde uygulanacak hükümler ayrıca yazılmalıdır.

4. Zorunlu tedarik ve fiyat değişiklikleri

Hangi ürünlerin merkezden veya onaylı tedarikçiden alınacağı, teslimat şartları, minimum sipariş, fiyat güncelleme yöntemi ve ürün bulunamadığında izlenecek yol açık olmalıdır.

Franchise anlaşmaları marka kimliği ve know-how ile birlikte belirli tedarik ve kullanım kuralları içerebilir. Rekabet Kurumu, bu ilişkileri dikey anlaşmalar çerçevesinde ele alır. Somut sözleşmenin rekabet hukuku etkisini uzman hukukçu değerlendirmelidir.

5. Eğitim, açılış desteği ve denetim

Eğitimin kimlere, hangi içerikte ve hangi masraflarla verileceği; açılış ekibinin sahada bulunup bulunmayacağı ve sonraki denetimlerin kapsamı yazılı olmalıdır.

6. Süre, yenileme ve mağaza yenileme yükümlülüğü

Başlangıç ve bitiş tarihi, yenileme koşulları, yenileme ücreti ve dönem içinde zorunlu dekorasyon ya da ekipman değişikliği olup olmadığı önceden bilinmelidir.

Kira sözleşmesinin süresiyle franchise sözleşmesinin süresini birlikte değerlendirin. Birinin bitip diğerinin devam etmesi, yatırımın kullanımını zorlaştırabilir.

7. Devir, ortaklık değişikliği ve fesih

İşletmenin satışı, ortak alınması, ölüm veya sağlık gibi durumlarda ne olacağı; devir onayı, bedeller, ihlal bildirimi ve düzeltme süreleri açıkça yazılmalıdır.

• Hangi ihlaller hemen, hangileri düzeltme süresinden sonra fesih doğurur?
• Devir için markanın onayı ve yeni aday kriterleri nelerdir?
• Erken çıkışta ödeme veya tazminat şartı var mı?
• Kapanışta tabela, dekor, stok ve dijital hesaplar nasıl yönetilir?

8. Gizlilik ve rekabet etmeme hükümleri

Know-how ve ticari sırların korunması olağandır; ancak rekabet etmeme yükümlülüğünün konusu, bölgesi ve süresi belirsiz bırakılmamalıdır.

Rekabet Kurumu kılavuzu franchise anlaşmalarında know-how, ortak kimlik ve belirli dikey sınırlamaları ele alır. Hükmün sizin sözleşmenizde geçerli ve ölçülü olup olmadığı hukuki inceleme gerektirir.

9. Müşteri verisi ve dijital hesapların sahipliği

POS, sadakat sistemi, kamera, Wi-Fi, sosyal medya ve teslimat kanallarındaki verilerin kim tarafından hangi amaçla işlendiği ve sözleşme bitince ne olacağı belirlenmelidir.

KVKK, kişisel veriler işlenirken veri sorumlusunun kimliği, amaç, aktarım, toplama yöntemi, hukuki sebep ve ilgili kişi hakları hakkında aydınlatma yapılmasını ister. Franchise taraflarının veri sorumlusu ve veri işleyen rolleri somut akışa göre yazılı kurulmalıdır.

10. İmza öncesi son kontrol

Boş alan bırakmayın, eklerin tamamını numaralandırın, sözlü vaatleri yazılı hale getirin ve ödeme yapmadan önce bağımsız hukuki ve mali inceleme alın.

• Sözleşme, teklif ve eklerdeki rakamlar birbiriyle uyumlu mu?
• Teknik şartname ve ekipman listesi marka-model düzeyinde açık mı?
• Kira sözleşmesi franchise şartlarıyla uyumlu mu?
• En kötü senaryoda çıkış ve borç yükü hesaplandı mı?
• İmza yetkileri ve şirket bilgileri doğrulandı mı?